Itjoe
NLEN

AI-vaardigheden

AI training voor medewerkers begint niet bij de tool, maar bij waar mensen staan.

Vijf minuten meten per persoon, acht modules in eigen tempo, 60 dagen borging en dezelfde meting nog een keer. Merkonafhankelijk waar het kan, met jullie eigen omgeving waar het moet.

Waarom één trainingsdag te weinig oplevert

01 · Het probleem

De standaardreactie op AI in een organisatie is een dag inkopen. Dat is begrijpelijk, goed bedoeld, en het is de vorm waarvan we het minst terugzien in de herhaalmeting.

Het eerste probleem is niveauverschil. In elk team zit iemand die al maanden met AI werkt en iemand die het nog nooit heeft opengeklikt. Een klassikale dag richt zich noodgedwongen op het midden, waardoor de eerste groep zich verveelt en de tweede afhaakt. Precies de twee groepen waar je iets mee wilde.

Het tweede is dat een dag geen gedrag verandert. Wat mensen op een woensdag leren, is over zes weken grotendeels weg als er niets mee gebeurt. Dat is geen kritiek op trainers; het is hoe leren werkt. Er moet iets zijn dat terugkomt op het moment dat de nieuwigheid eraf is, en dat is precies het moment waarop de trainer al lang weg is.

Het derde is dat je achteraf niets kunt aantonen. Je hebt een deelnemerslijst en een evaluatieformulier. Beide meten iets anders dan of iemand zijn werk anders doet. In een gesprek met je directie is dat te weinig, en sinds de AI-geletterdheidsplicht is het ook formeel te weinig.

Wanneer een dag wél klopt

Bij een klein team dat op hetzelfde niveau zit en een concrete vraag heeft. Twintig mensen, allemaal gevorderd, één onderwerp: dan koop je geen traject maar één verdiepingstraining, en ben je klaar. Wij zeggen dat liever vooraf dan dat je het achteraf ontdekt.

Wat er in het programma zit

02 · De opbouw

5 min

De nulmeting

Rol, werkcontext, kennisniveau en zelfinschatting per medewerker, in vijf minuten ingevuld. Eruit komt een matrix van vijf competenties tegen de teams, zodat je precies ziet waar de winst zit.

10-30 min

Acht modules

Korte blokken van tien tot dertig minuten, in eigen tempo, met een praktijkopdracht aan het eind van elke module. Eén module gaat volledig over het beoordelen van uitvoer: de vaardigheid die het zwaarst weegt en waar bijna elke groep het laagst op scoort.

60 dagen

Borging

Na het certificaat komt er 60 dagen lang wekelijks iets kleins terug: een herinnering, een opdracht, een voorbeeld uit het eigen werk. Dit is het deel dat het verschil maakt tussen een training en een verandering.

Opnieuw

De herhaalmeting

Dezelfde vragen als bij de start. Het verschil tussen de twee is het enige cijfer waar je in een directiegesprek iets aan hebt, ook als het tegenvalt, want dan weet je tenminste bij welk team en op welke competentie.

Merkonafhankelijk waar het kan

03 · Welke tools

De vaardigheid zit niet in de knoppen. Wie een goede opdracht kan formuleren en uitvoer kan beoordelen, doet dat in Copilot net zo goed als in ChatGPT, en houdt dat vol als er volgend jaar iets anders staat.

In de praktijk gebruikt bijna elke Nederlandse organisatie Microsoft 365, dus de voorbeelden komen daar meestal vandaan: een verslag in Word, een export in Excel, een overleg in Teams. Dat is een keuze van herkenbaarheid, niet van principe. Zit er ChatGPT of Gemini naast, en dat is vaker zo dan IT denkt, dan komt dat gewoon in de modules terug.

Wat overal hetzelfde is: dat het model overtuigend formuleert ongeacht of het klopt, dat het je aannames overneemt in plaats van tegenspreekt, en dat wat je invoert ergens terechtkomt. Die drie dingen zijn de kern van elke module, en ze verouderen niet met de volgende productupdate.

Waar het wel productgebonden wordt, houden we het apart. De Copilot-specifieke onderwerpen (Excel-analyse, agents, Cowork) zitten in eigen modules en sessies, zodat een organisatie die Copilot niet gebruikt er ook niet voor betaalt.

Vragen over AI training

04 · Kort antwoord

Waarin verschilt dit van jullie Copilot training?

In de voorbeelden, niet in de aanpak. De vaardigheden die ertoe doen, een opdracht formuleren, uitvoer beoordelen, weten wat je niet invoert, zijn hetzelfde ongeacht welk model eronder zit. Gebruikt je organisatie vooral Copilot, dan gebruiken we die interface. Zit er ChatGPT of Gemini naast, dan komt dat er gewoon bij.

We hebben nog geen tool gekozen. Kunnen we al beginnen?

Ja, en het is zelfs een goed moment. De nulmeting laat zien waar mensen staan en welke taken zich lenen voor AI, en dat is precies de informatie die je nodig hebt om een tool te kiezen. We hebben regelmatig dat een organisatie na de meting tot een andere keuze komt dan waar ze op afstevende.

Hoeveel tijd kost dit een medewerker?

Vijf minuten voor de meting, acht modules in korte blokken en daarna 60 dagen waarin er wekelijks iets kleins terugkomt. De blokken duren tien tot dertig minuten en zijn los te doen, dus het past tussen het werk door. Een dag vrijroosteren is niet nodig en werkt bij deze doelgroep meestal averechts.

Werkt dit ook voor mensen die er niets van willen weten?

Deels. Wat de e-learning oplost is onwetendheid, en dat is bij verrassend veel weerstand de onderliggende oorzaak. Wat het niet oplost is een gesprek dat gevoerd moet worden, angst voor de eigen functie, of het gevoel dat dit erdoorheen gedrukt wordt. Daarvoor is een sessie in een zaal nodig, en die plannen we bewust vóór de modules in plaats van erna.

Krijgen deelnemers een certificaat?

Ja, per deelnemer na de acht modules. Wees je er wel van bewust dat een certificaat aanwezigheid en voltooiing aantoont en geen vaardigheid. Het cijfer waar je in een gesprek met je directie of een toezichthouder iets aan hebt, is het verschil tussen de nulmeting en de herhaalmeting 60 dagen later.

Dekt dit programma ook de wettelijke plicht af?

Ruimer dan nodig, ja. Artikel 4 impliceert vier dingen en dit programma levert er drie: niveaubepaling per rol, gerichte training en een herhaalmeting die je kunt vastleggen. De inventarisatie van welke AI-systemen er rondlopen doe je zelf, die kennis zit bij IT. Gaat het je puur om de plicht, dan is de e-learning van negentig minuten goedkoper en sneller.

Wat is het verschil met de e-learning AI-geletterdheid?

Doel en omvang. De e-learning duurt negentig minuten, is eenmalig en dekt de kennisbasis die de wet van iedereen vraagt: dat is compliance. Dit programma loopt 60 dagen in korte blokken, met borging en een herhaalmeting, en is bedoeld om vaardigheid op te bouwen. Wie alleen de plicht wil afdekken heeft genoeg aan de eerste.

Verder lezen

Eerst meten, dan pas kiezen

Vraag een demo aan met de nulmeting erin. Je ziet dan op je eigen groep waar het niveau zit, en pas daarna is de vraag welk programma daarbij hoort.