Copilot in het Nederlands
Copilot in het Nederlands: wat wel en niet lukt.
Copilot spreekt Nederlands. Alleen niet even goed als Engels, en niet overal op dezelfde manier. Hieronder staat waar het verschil zit, waar het je in de weg zit en wat je eraan doet.
Waarom het Nederlands anders uitpakt
01 · De oorzaak
Een taalmodel is geen woordenboek. Het voorspelt wat er waarschijnlijk volgt, en die waarschijnlijkheid is in het Engels op veel meer tekst gebaseerd.
Dat verschil merk je niet aan feiten maar aan formulering. Vraag om een samenvatting van een vergadering en de inhoud klopt; vraag om een mail aan een collega en je krijgt iets dat leest als een vertaalde Amerikaanse memo. Woorden als 'daarnaast', 'tevens' en 'met betrekking tot' stapelen zich op, zinnen worden langer dan iemand ze zelf zou schrijven.
Het tweede verschil is register. Nederlands kent een scherp onderscheid tussen je en u, en tussen spreektaal en schrijftaal. Copilot kiest zonder instructie bijna altijd de formele kant. Dat is voor een brief aan een burger misschien goed, en voor een Teams-bericht aan je eigen team bijna altijd fout.
Het derde verschil is het meest verraderlijke: samengestelde woorden. Nederlands plakt begrippen aan elkaar waar Engels spaties gebruikt. Copilot splitst die regelmatig verkeerd of verzint een samenstelling die niet bestaat. In lopende tekst valt dat op; in een lijst met kopjes of in een Excel-kolom niet.
De grens
Wat hier staat is een momentopname. Microsoft verbetert de Nederlandse output met elke modelversie, zonder dat je daar bericht van krijgt. Ga er dus niet van uit dat een test van een half jaar geleden nog klopt.
Waar het goed gaat
02 · Sterke kanten
Samenvatten
Vergaderingen en lange mails
Een Nederlandstalige Teams-vergadering samenvatten gaat betrouwbaar. De inhoud klopt, de actiepunten kloppen meestal, en wie wat zei komt er in verreweg de meeste gevallen goed uit.
Herschrijven
Jouw tekst korter maken
Als je zelf de tekst aanlevert, is het Nederlands van de uitkomst goed: het model heeft dan jouw toon om zich aan vast te houden. Herschrijven werkt daarom beter dan vanaf nul laten schrijven.
Analyseren
Vragen stellen aan data
Een Nederlandse vraag over een Excel-tabel levert een correcte analyse op. Taal speelt hier nauwelijks een rol: het rekenwerk zit niet in de taal maar in de formules die eronder gegenereerd worden.
Wat je eraan doet
03 · In de praktijk
01
Geef de toon expliciet op
"Schrijf in de je-vorm, korte zinnen, geen woorden als 'daarnaast' of 'tevens'." Drie regels vooraf schelen meer dan tien correctierondes achteraf. Zet ze in een tekstblok dat je hergebruikt.
02
Lever de bron mee
Verwijs naar een bestaand document in je eigen stijl in plaats van de stijl te beschrijven. Een voorbeeld werkt beter dan een instructie, en het scheelt je het beschrijven van iets wat je zelf lastig onder woorden brengt.
03
Lees samenstellingen na
Loop kopjes, opsommingen en kolomnamen apart na. Daar zitten de fouten die je in lopende tekst wel ziet en in een lijst niet. Het kost twee minuten en het is de meest voorkomende blunder.
04
Vertrouw geen vakterm blind
Sector- en organisatiespecifieke afkortingen worden met stelligheid verkeerd uitgelegd. Als je de term zelf niet kunt controleren, kun je het antwoord niet gebruiken. Dat is geen tekortkoming van Copilot maar van de opdracht.
05
Kies je taal per taak
Nederlands voor alles wat naar buiten gaat in het Nederlands. Engels als je een complexe analyse doet over Engelstalige bronnen en de uitkomst toch nog bewerkt. Niet dogmatisch, wel bewust.
06
Maak er afspraken over
Een organisatie waarin iedereen zijn eigen toon afdwingt, krijgt vijftig verschillende huisstijlen terug. Eén gedeelde promptregel in een naslagwerk dat iedereen mag zien, lost dat op.
Vragen over Copilot en het Nederlands
04 · Veelgesteld
Werkt Microsoft 365 Copilot in het Nederlands?
Ja. Je kunt Nederlands typen en je krijgt Nederlands terug, in alle Office-apps en in Copilot Chat. De interfacetaal volgt de taalinstelling van Microsoft 365; de antwoordtaal volgt de taal van je prompt. Vraag je iets in het Nederlands over een Engels document, dan krijg je meestal een Nederlands antwoord over Engelse inhoud.
Is het Nederlands van Copilot net zo goed als het Engels?
Nee, en dat is geen mening. Het verschil zit vooral in toon en idioom: Nederlandse output klinkt vaker vertaald, gebruikt langere zinnen en grijpt naar formuleringen die in het Engels normaal zijn maar in het Nederlands stijf. Feitelijk redeneren en samenvatten gaan wel gelijk op.
Waarom klinkt de Nederlandse tekst zo formeel?
Omdat het model veel meer Engels dan Nederlands heeft gezien, en omdat het Nederlands dat het zag vaker geschreven dan gesproken taal is. Zonder instructie kiest het de veiligste registers: u-vorm, lange zinnen, naamwoordstijl. Je lost het op door de toon expliciet op te geven, niet door beter te hopen.
Kan ik Copilot mijn huisstijl laten aanhouden?
Binnen één gesprek wel, als je de regels meegeeft of naar een document verwijst waarin ze staan. Over gesprekken heen niet: Copilot onthoudt je huisstijl niet uit zichzelf. In de praktijk werkt een vast tekstblok dat je erbij plakt beter dan elke keer opnieuw uitleggen.
Moet ik dan maar in het Engels prompten?
Voor een Nederlandse eindtekst zelden. Je wint iets aan nauwkeurigheid en verliest de nuance van je eigen vakjargon, en je moet alsnog laten vertalen, waar weer fouten in sluipen. Voor complexe analyses over Engelstalige bronnen kan Engels prompten wel schelen.
Herkent Copilot Nederlandse vaktermen en afkortingen?
Wisselend. Algemene termen gaan goed. Sector- en organisatiespecifieke afkortingen, denk aan een WMO-beschikking, een BAG-object of je eigen projectcodes, worden regelmatig verkeerd uitgelegd, en meestal zonder voorbehoud. Dat is precies waar het beoordelen van output om de hoek komt kijken.
Verder lezen
- Hoe werkt Copilot precies?
Waar de antwoorden vandaan komen en waarom hij soms iets verzint.
- De Copilot training
Acht modules waarin promptvaardigheid en beoordelen apart aan bod komen.
- Copilot voor communicatie
Voor teams die de hele dag Nederlandse teksten maken.
Taal is te leren. Beoordelen ook.
In de training zit een module die alleen over promptvaardigheid gaat, en een die alleen over beoordelen gaat. Dat tweede is waar de meeste tijdwinst blijft liggen.